Misket bombas?, yüzlerce küçük bombadan olu?uyor. En büyük tehlikesi ise bombalar?n tamam?n?n yere dü?tü?ünde patlamamas?. Sald?r? s?ras?nda patlamayan bu parlak ve sar? renkteki küçük bombalar?n kurban? ise genellikle ne olduklar?n? bilmeyen küçük çocuklar oluyor. Bu bombalar, may?nlar gibi y?llarca fark edilmeden dü?tükleri yerlerde üzerilerine bas?lmay? bekliyor.

Nuri F?rat/Ozgurgundem

Kürtlere kar?? ?iddet konseptinde ?srar eden Türkiye, bir yandan Dersim, Diyarbak?r, Bingöl ve Van gibi Bölge illerindeki operasyonlar? aral?ks?z sürdürürken, öte yandan Güney Kürdistan s?n?r?nda olu?turmaya ba?lad??? tampon bölge için insanl?k suçu i?lemeyi de göze alarak yeni ad?mlar at?yor. S?n?rötesi operasyon tehdidini sürdüren Türkiye, insans?zla?t?r?lm?? tampon bölge için devreye koydu?u uygulamalara bir yenisini ekledi. ?nsans?zla?t?rma politikas? kapsam?nda yüzbinlerce askerle s?n?r hatt?na operasyonlar gerçekle?tiren, havan ve obüs sald?r?lar? düzenleyen ve sivillere yönelik bask?lar? sistemli bir ?ekilde artt?ran Türkiye'nin misket bombalar? kullanmaya ba?lad??? ortaya ç?kt?. Bilindi?i gibi kullan?lmas? birçok insan haklar? kurulu?u taraf?ndan insanl?k suçu olarak nitelendirilen misket bombalar?n?n sivillere kar?? yaratt??? uzun süreli tahribat ve tehdit nedeniyle yasaklanmas? için uluslararas? toplumun giri?imleri sürüyor. Türkiye'nin Güney Kürdistan s?n?r?nda kulland??? misket bombalar?yla bölgeyi sivil yerle?imlerden ar?nd?rarak 'girilmez bölgeler' yaratmay? hedefledi?i kaydediliyor. 1980-1988 y?llar? aras?nda ?ran-Irak Sava??, Saddam'?n Kürtlere yönelik sald?r?lar? ve 1985'ten sonra Türkiye'nin düzenledi?i s?n?rötesi operasyonlar esnas?nda zaten milyonlarca kara may?n?n dö?endi?i alanda Türkiye'nin bu kez misket bombas? kullanmas?n?n, Bölge'yi tamamen may?n tarlas?na çevirece?i ve bu durumun da insanl?k suçu kapsam?nda uluslararas? sözle?melere ayk?r? oldu?u ifade ediliyor. Patlamadan kurbanlar?n? bekleyen en tahripkar sava? silahlar? aras?nda yer alan ve özellikle sivillerin ya?am?n? tehdit eden misket bombalar?, son alarak ?srail'in Temmuz 2006'da Lübnan'a sald?r?s? s?ras?nda gündeme gelmi?ti. ?srail'in 'girilmez tampon bölgeler' olu?turmak amac?yla bir milyondan fazla misket bombas? kulland??? belirlenmi?ti.

Türkiye tampon bölgede misket bombalar? kullan?yor

Türkiye'nin Bölge illerinde ba?latt??? askeri operasyonlar aral?ks?z sürerken, Güney Kürdistan'a yönelik giri?imleri de sürüyor. 'PKK gerillalar?n?n Güney Kürdistan'dan Bölge'ye geçi?ini engellemek, bununla birlikte Bölge'deki gerillalar?n Güney'dekilerle ba?lant?s?n? kopararak k?skaca al?nmalar?n? sa?lamak, Kuzey'de sivillere yönelik bask? politikalar?n? yo?unla?t?rmak, gerillalara yönelik aral?ks?z askeri operasyonlar? sürdürmek, Güney Kürdistan'da olu?an otoriteyle Bölge nüfusunun ba?lant?s?n? kesmek, ayn? zamanda 'önemli bir bölücü tehdit' olarak görülen Kürt yönetimine kar?? s?n?rda 'güvenlik ?eridi' olu?turmak ve bu kapsamda bölgenin insans?zla?t?r?larak tamamen askeri alana dönü?türülmesini sa?lamak' amac?yla olu?turulan tampon bölge plan?n?n ba?ar?ya ula?mas? için Türkiye'nin son olarak misket bombalar?n? kullanmaya ba?lad??? bildiriliyor. Bahar aylar?ndan beri askeri operasyonlar gerçekle?tiren, havan ve obüs at??lar? yapan Türkiye'nin tampon bölgenin hem kuzeyini, hem de güneyini insans?zla?t?rmaya amaçlad??? ve bu amaçla son olarak misket bombas?n? kullanmaya ba?lad??? kaydediliyor. HPG Ana Karargah Komutanl??? taraf?ndan önceki gün F?rat Haber Ajans?'na (ANF) yap?lan aç?klamada, Türkiye'nin önceki gün gece saatlerinde Medya Savunma Alanlar?'n? havan, obüs ve misket bombalar?yla bombard?mana tuttu?u ve köylülere ait bahçe ve ekili alanlar?n büyük zarar gördü?ü belirtildi. Türkiye'nin bu sald?r?larla tamamen 'girilmez bölgeler' olu?turarak tampon bölge plan?n? ba?ar?ya ula?t?rmay? hedefledi?i belirtiliyor. Zaten ?ran-Irak Sava??, Saddam'?n Kürtlere yönelik sald?r?lar? ve Türkiye'nin Güney Kürdistan'a yönelik operasyonlar? esnas?nda milyonlarca kara may?n?n?n yerle?tirildi?i bölgede misket bombalar?n?n da kullan?lmas? bölgenin tamamen may?n tarlas?na dönü?türülmesi anlam?na geliyor. Türkiye'nin misket bombalar?n? kullanmas?, sivilleri hedefledi?i için ba?ta Cenevre Sözle?mesi olmak üzere birçok uluslararas? sözlemeye de ayk?r?l?k arzediyor.

Kurbanlar?n? bekliyor

Misket bombas?, yüzlerce küçük bombadan olu?uyor. En büyük tehlikesi ise bombalar?n tamam?n?n yere dü?tü?ünde patlamamas?. Sald?r? s?ras?nda patlamayan bu parlak ve sar? renkteki küçük bombalar?n kurban? ise genellikle ne olduklar?n? bilmeyen küçük çocuklar oluyor. Bu bombalar, may?nlar gibi y?llarca fark edilmeden dü?tükleri yerlerde üzerilerine bas?lmay? bekliyor. Misket bombalar?n?n yüzde be?i ilk çarpmada patlamay?p 10 km'lik alana yay?l?yor. Turuncu renkli bu parçalar, yang?n ç?karma özelli?i de ta??yor.

?srail Lübnan'da kulland?

Misket bombalar? son olarak Temmuz 2006'da ?srail taraf?ndan Lübnan i?gali s?ras?nda kulland??? için dünyan?n gündemine oturmu?tu. ?nsan Haklar? ?zleme Örgütü (HRW) ve Birle?mi? Milletler (BM), ?srail'in misket bombalar?n?n ço?unun sivil bölgelere att???n? aç?klam??t?. HRW, ?srail'in bombalar? geni? verimli tar?m arazilerini 'girilmez bölge'lere dönü?türülmek için kulland???n? belirtirken, BM Acil Yard?m Koordinatörü Jan Egeland, ?srail'in 34 gün süren sava? boyunca kulland??? misket bombalar?n?n yüzde 90'?n?, ate?kesten önceki son 72 saat içinde kulland???n? aç?klam?? ve bu bombalara ba?vurulmas?n? deh?et verici ve ahlak d??? olarak de?erlendirmi?ti. Ba?ta misket bombas?n? kullanmad???n? aç?klayan ?srail, durumun belgelenmesi üzerine bombalar? kulland???n? kabul etmi?ti. Sava? s?ras?nda ve sonras?nda onlarca sivil at?lan misket bombalar? sonucu ya?am?n? yitirmi?ti. Bölgede h?l? yüzbinlerce patlamaya haz?r misket bombas? oldu?u belirtiliyor. Misket bombalar? ayr?ca ABD'nin Afganistan ve Irak i?galleri s?ras?nda kullan?lm?? ve binlerce sivilin ya?am?na mal olmu?tu. Bu arada dünyada 400 milyon insan misket bombas? tehdidi alt?nda ya??yor. 1970'lerde ABD'nin att??? bombalarla dolu Güneydo?u Asya'n?n yan? s?ra misket bombalar? eski Yugoslavya'da da ölüm saç?yor.

Uluslararas? toplum kar??

Ad? sivillerin ve özellikle çocuklar?n ölümüyle e?anlaml? olan misket bombalar?n?n yasaklanmas? için ?ubat 2007'de Norveç'in ba?kenti Oslo'da 40 ülkenin kat?ld??? bir uluslararas? konferans yap?ld?. Konferansta dünyan?n en büyük misket bombas? üreticileri Çin, Rusya ve ABD bomban?n yasaklanmas? önerisine kat?lmam??, ba?ta Fransa ve ?ngiltere olmak üzere çe?itli Avrupa ülkeleri de yasa?a yana?mam??t? ve konferans sonuçsuz kalm??t?. Daha sonra may?s ay?nda Peru'da düzenlenen ve bu kez 70 ülkenin kat?ld??? konferansta da benzer bir durum ortaya ç?km??t?. Bu ay içinde misket bombas?n?n yasaklanmas? için ba?lat?lan giri?im kapsam?nda bu kez Kosta Rika'da bir konferans?n düzenlenmesi bekleniyor.

KCK'den ça?r?

Bu arada Türkiye'nin Güney Kürdistan s?n?r?nda misket bombas? kullanmas?na kar?? Koma Civakên Kurdistan (KCK), uluslararas? kurulu?lar? göreve ça??rd?. KCK Yürütme Konseyi taraf?ndan ANF'ye dün yap?lan aç?klamada, 'Türk ordusunun Güney Kürdistan'da s?n?ra yak?n bölgeleri insans?zla?t?rarak bir tampon bölge kurmay? amaçlad???n?n' alt? çizilerek, bu amaçla misket bombalar?n?n kullan?ld??? vurguland?. Aç?klamada, özellikle baz? uluslararas? anla?malarla kullan?m? yasaklanan misket bombalar?n?n denetimi için uluslararas? insan haklar? kurulu?lar? ve hukuk çevreleri göreve ça?r?ld?.