Do?um tarihi kesin olarak belli de?il ama büyüklerinin dedi?ine göre “Berfa Sor” veya “Ermeni katliam? “ zaman?nda Ziwinge’de (Eskima?ara) dünyaya gelmi?. Buda tarih olarak 1915 ile 1917 seneleri aras?ndad?r. Ailenin ilk erkek çocu?u. Kendisinden büyük ablas? var. Bu arada bir k?z çocuk daha dünyaya geliyor ama hastal?ktan sonra vefat ediyor. Annesi erkek çocuk do?urmak isteyince Sultan ?eyhmuz’a gidip dilekte bulunuyorlar. Onun için nüfusta ki ad? ?eyhmus olarak geçer. Soyad? kanunu dolay?s?yla da soyad? Elmas’t?r. Zamanla ad?n? ve soyad?n? de?i?tirir ve Musa Anter yapar.  Babas?n?n ad? Anter annesinin ad? Fasla’d?r. Aile olarak soy a?ac?n? kendisi ?öyle ifade eder. Botan a?iretinin, Temikan kolunun, M?hoteze dal?n?n Anter ailesindeniz. Be? karde? olarak büyürler, ya? s?ralamas?na göre Hanse, Musa, Hasan, Wetha ve Yusuf karde?lerdir. Yusuf 1958 senesinde askerlikte ba??na musallat olan zatürre hastal??? vereme çevirince vefat eder. Hasan 1975 senesinde kansere yenik dü?er. Hanse 2003 y?l?nda vefat eder. Wetha ?u an Nusaybin’de ya?amaktad?r.
 
Evin erkek çocu?u olarak annesi taraf?ndan yeti?tirilir zira babas? kendisi küçük ya?tayken yatalak olarak hasta dü?er. Annesi Fesla Han?m hem ev i?lerine bakar ve hem de muhtar? oldu?u Ziwinge köyünün i?lerine bakar. O zamanlar köye gelip gidenler çok oldu?u için o?lunu Türkçe ö?renmesi için ve tercümanl?k yapmas? için okula gönderir. Okulda ba?ar?l? bir ö?rencidir ve s?n?flar?n? birincilikle bitirir. ?lkokulu bitirince okumaya devam için imtihana girer ama annesinin onu okula göndermeye niyeti yoktur. ?mtihan? kazand???n? Nusaybin’den gazeteye sar?lm?? helva paketini aç?nca ö?renir. Gazetede ad?n? görünce çok sevinir. Bu arada Gerçü?’te de bir dönem okur. Mardin’de yat?l? olarak ortaokulu bitirir ve lise için tekrar imtihana girer onu da kazanarak Adana’ya yat?l? olarak liseye ba?lar. Orada ilk defa kooperatif kurar. Okulun ba?ar?l? ö?rencisidir. Adana’da okurken Seyit R?za olay? ya?an?r ve ö?rencilerden biri Bese’ye küfür eder. Bu küfre tahammül etmeyen kendiside Zübeyde’ye ayn? ?ekilde küfür eder. ?ikâyet üzerine ilk defa gözalt?na al?n?r. Gözalt?ndayken M. Kemal Adana’ya gelir ve kendisine bu durum aktar?l?r oda onun affedilmesini söyler.
 
Liseyi bitirdikten sonra ?stanbul’a üniversiteye okumaya gelir. Edebiyat fakültesine kayd?n? yapt?r?r ve ilk sene orada okur. Sonradan Faik Bucak ve di?erleri ile tan???r, onlar hukuk fakültesinde okumaktad?r ve arkada?lar?n?n iste?i üzerine hukuka ba?lar. Üç sene s?n?f?n? birincilikle bitirir son sene birincili?i haks?z olarak elinden al?nd??? için okulu bitirmeden ayr?l?r. Arkada?lar?yla birlikte Kürt özgürlük mücadelesi için k?rm?z?, ye?il, sar? ve beyaz kuma?lar? bir araya getirerek ve tabancaya sararak ellerini üzerine koyarak ant içerler. Dicle- F?rat talebe yurdunun müdürlü?ünü yapar. Bu arada medrese mezunu ki?ilerle tan???r. ?leride kay?npederi olacak Abdurrahim Zapsu ile tan???r. Hat?ralar?m adl? kitab?nda bu ili?kilere yer vermi?tir. 1944 y?l?nda Zapsu’nun küçük k?z? Ay?e Hale ile evlenir. Hale han?m Alman lisesi ikinci s?n?f?ndan ayr?larak evlenir. 18.08.1945 de o?lu Anter, 18.10.1948 de k?z? Rah?an ve 30.03.1950 de o?lu Dicle dünyaya gelir.
 
?ark postas? ve Dicle Kayna??nda yaz?lar yazmaya ba?lar. Çok partili sisteme geçilmi? ve umutlar tazelenmi?ti. Ama zamanla bununda yaln?z umut oldu?unu fark etmi?lerdi. 1956 y?l?nda Gelibolu’da yedek subay olarak askerli?ini yapt?. 1958 de hem kay?npederini ve hem de küçük karde?ini kaybetti. Sonrada  Diyarbak?r’a gitti. Orada Turistik otelin müdürlü?ü yan?nda bir ilaç firmas?n?n temsilcili?ini yapt?. Canip Y?ld?r?m ve Yusuf Azizo?lu ile birlikte çal??malar gerçekle?tirdi. ?leri Yurt gazetesini ç?kard?lar. Gazetede seneler sonra Kürtçe olarak yazd??? Q?m?l ?iiriyle Türkiye gündemine damga vurdu. 1959 senesinde Diyarbak?r’da yakalanarak ?stanbul’a getirildi. Harbiye cezaevinde ki hücreye konuldu.  Böylece tarihte 49 lar olarak geçen dava ba?lam?? oldu. 50 ki?ilik guruptan Emin Batu vefat edince 49 ki?i kal?rlar ve  dava bu ad? al?r. ?damla yarg?land?lar ama 27 may?s askeri darbesiyle affa u?rad?lar. Cezaevinde, Birina Re? tiyatro eserini ve Kürtçe-Türkçe, Türkçe-Kürtçe sözlü?ünü yazd?. Cezaevinden ç?kt?ktan sonra Deng dergisini Medet Serhat ve Ergün Koyuncu ile beraber ç?kard?lar. Deng de k?sa bir süre sonra kapat?ld? ve yarg?land?lar. Bar?? Dünyas? ve Yönde yazmaya ba?lad?. 1963 haziran?n da tekrar cezaevine girdi ve 23 ler davas? ba?lad?. Mamak, Sultan Ahmet ve Balmumcu cezaevlerinde yatt?. Cezaevi ç?k???nda Türkiye ??çi Partisinde görev yapt?. 1965 seçimlerinde Mardin’den aday oldu ama son anda aday de?i?ikli?i yüzünden ba??ms?z olarak seçimlere girdi.
 
1967 y?l?nda ilk hükmü gerçekle?ti ve Çanakkale’ye bir y?ll?k sürgüne gönderildi. Burada 38 nolu hücre kitab?n?n çal??malar? otel odas?nda kayboldu. Çanakkale sonras? Suadiye’de ki evinde ya?amaya devam etti. DDK onun kurucular? aras?nda yer ald?. 12 Mart 1971 de tekrar cezaevine girdi ve Seyrantepe askeri cezaevinde 3 y?l kald?. Cezaevinden ç?kt?ktan sonra Akarsu’ya yerle?ti. 12 Eylül 1980 de Nusaybin cezaevine kondu. K?sa bir süre sonra ç?kart?ld?. Yaz?m hayat?na tekrardan 1985 senesinde ba?lad?. Vaka-i Name yi yazar. 1988 senesinde Dragos’ta ki evine yerle?ti. Tewlo, Azadiye Welat,Rew?en ve Gündem dergi ve gazetelerinde Kürtçe, Türkçe makaleler yazd?. 1988 de kurulan Halk?n Emek Partisinde yer al?r.  90 l? y?llar?n ba?lar?nda kurulan MKM ve Kürt Enstitüsünün kurucular? aras?ndad?r.
 
20 Eylül 1992 y?l?nda Diyarbak?r’?n Seyrantepe mahallesinde devlet içindeki derin güçler taraf?ndan katledildi.

K?TAPLARI:   Qimil( K?m?l), Birina Re? (Kara Yara), Kurdi- Turki Türkçe- Kürtçe sözlük Vaka-i Name, Tewlo, Ç?naram?n, F?rat Marmaraya Akar ve Hat?ralar?m (iki cilt tek kitap haline geldi).
 

www.aktuelbakis.com