Ünlüler mezarlığı olarak da bilinen ve 200 yıl önce Napolyon döneminde yapılan Pere Lachaise mezarlığı, Yılmaz Güney ve Ahmet Kaya'nın buraya defnedilmelerinden sonra Kürtlerin de uğrak yeri oldu.

 
Fransa'nın başkenti Paris'te Napolyon'un talimatıyla yapılan Pere Lachaise mezarlığı, dünyanın çeşitli ülkelerinden, sinema sanatıçıları, yazarlar ve siyasi liderlerin bulunduğu bir mezarlık olma özelliğini taşıyor. Sürgünde yaşamak zorunda kalan bir çok sinema sanatçısı, devrimci, siyasi liderlere ve ses sanatçısını kendi toprağında saklayan mezarlık, adeta tarihin ve sanatın gömülü olduğu bir yer izlenimi veriyor.

Kürt sinemacı Yılmaz Güney, ses sanatçısı Ahmet Kaya, İKDP lideri Dr. Qasımlo ve PKK'nin ilk kadrolarından Nazif Aktaş'ın da içinde bulunduğu daha bir çok tanınmış şahsiyet bu mezarlıkta yatıyor.

Fransa'ya gelen Kürtlerin ilk uğrak yeri olan mezarlığın tarihçesi 200 yıl öncesine dayanıyor. Napoleon Bonaparte'nin direktivleriyle Paris'in doğu bölgesinde Pere Lachise (Menilmontant tepesi) üzerine kurulan mezarlık, dünyada bulunan 6 büyük mezarlık içerisinde 2. sırada yer alıyor. Mezarlık stratejik bir tepenin üzerine kurulmuş olması nedeniyle bir çok tarihi olayın geçtiği yer olma özelliğini de taşıyor.

44 Hektarlık alan üzerine kurulmuş olup, 5300 ağacı içinde barındırmaktadır. İçinde 118 mezar anıtı heykel ve dessine bulunmaktadır. Bugün Paris'in en pahalı mezarlığı olma özelliğini taşıyan mezarlık, adeta küçük bir şehir büyüklüğünde. Haftanın her günü ziyarete açık olan Pere Lachise'in görevlileri yılda 1 milyon kişinin üzerinde insanın mezarlığı ziyaret ettiğini belirtiyor.

Mezarlığın Tarihçesi

1771 yılında Seine valisi Nicolas Frochat terkedilmiş haldeki mezarlıkta değişikliklere başladı. Düzenlenmesi, mimar Alexadra Brongniar tarafından 17 hektarlık mülk ağaçlandırılır ve yollar genişletilir. 24 mayıs 1804 yılında vali Frochat 17 hektarlık araziyi Napoleon'un direktifleriyle mezarlık olarak halka açar.

XVIII. yy. Fransız aydınları, şehrin havasını bozacağı gerekçesiyle mezarlığın kurulmasına karşı çıkar ve kampanya başlatırlar. Ancak bütün kampanyalara rağmen başarılı olamazlar ve bu mezarlığın oluşmasına karşı çıkan bir çok aydın da bugün bu mezarlıkta yatmakta.

Mezarlık "Doğu Mezarlğı" olarak adlandırılır. Paris'in 4 bölgesinde yaşayan varlıklı insanların bu mezarlıkta gömülmesine karar verilir. Fakat bu karar Parisliler tarafından tepki görür. Doğu bölgesi fakir olduğundan bu anlayış yenilgiye uğrar. 1804 yılında mezarlığa ilk gömülen kişi bir polistir. 1805'de 44, 1806'da 49, 1812'de toplam mezar sayısı 833' dü. Bunun üzerine reklam verilerek yerin tanıtımı yapılır. 1817 yılında Fransız edebiyatçı La Fontaine ve şair Molier bu mezarlığa gömülür.

Komüncülerin son direniş yeri

1871 yılında bastırılan Paris komüncülerinin son durağı da bu mezarlık olur. Mezarlığı üst olarak seçen komüncüler, düzenli ordu karşısında uzun süre direniş gösteremez ve yenilgiye uğrarlar... 27 mayısta en son kalan 147 komüncü esir alınır ve sırtları duvara yaslatılarak kurşuna dizilir. 1018 kişi öyle bir vahşetle katledilir ki hiç birinin cesedi tanınmaz. Paris komünü yenilgisinden sonra muhafazakar sağcılar kazanmalarının anısına Paris'in kuzeyine beyaz kiliseyi dikerler.

Öte yandan 30 mart 1814 yılında Napolyon'un yenilgisinden sonra veteriner ve politeknik okulu öğrencileri mezarlıkta Ruslara karşı savaşmak için silahlanır. Düzenli Rus ordusu hiç zorlanmadan öğrencilerin başkaldırısını bastırır ve mezarlıkta bulunan ağaçları keserek ısıtmada kullanır.

Mezarlıkta yatan bazı ünlülerin isimleri

Dünyanın bir çok ülkesinden sanatçı, edebiyaçı ve siyasetçiyi kendi toprağında saklayan mezarlıkta kalan bazı ünlülerin isimleri ise şöyle: "Yılmaz Güney (Kürt sinema sanatçısı), Ahmet Kaya (Kürt ses sanatçısı), Nazif Aktaş ( PKK'nin ilk kadrolarından) Dr. Qasımlo (İKDP başkanı) François Aragon (yazar, şair) Balzak de Honere, Hedayet (İranlı yazar) Victor Hugo ( romancı ve şair), Clement Jean Baptiste (Komün üyesi ve gazeteci) Français Griffin (Anarşist yazar), Mac Donald Etienne, Jim Morison (Amerikalı Rock şarkıcı), Edith Piaf (şarkıcı), Fredric Chopin ( Polonyalı kompozitor ve pianist) ve Oscar Wilde (İrlandalı şair ve tiyatro yazarı)."

Hasan Deniz/Aktüelbakış