Güney Kürdistan’ın bir yüzü zenginlik, bir yüzü yoksulluk

  Irak’ın diğer bölgelerinde şiddet olayları tırmanırken, Federal Kürdistan Bölgesi’nde konutlar ve ticari merkezler yükseliyor. Bölgede 5 bin yerli ve yabancı şirket bulunurken, Bangladeş ve Nepal’den Hewler’e işçiler çalışmak için geliyor. Ancak diğer taraftan yoksulluk oranı da giderek artıyor.

Saddam rejiminin bölgede bıraktığı büyük yıkımdan sonra 2003’da rejimin devrilmesi ile birlikte bölgede ekonomi patlaması yaşandı. Hükümeti vergi esnekliği yüzlerce yatırımcı şirketi bölgeye çekti. Irak’ın diğer yerlerine kıyasla istikrarın yaşandığı Federal Kürdistan Bölgesi’nde düzensiz ekonomik bir gelişme göze çarpıyor.

PARA ÇABUK KAZANILIYOR VE HIZLI HARCANIYOR

Madalyonun bir yüzünde yükselen konutlar, ticari merkezler, alışveriş kompleksleri yer alırken, diğer yüzünde ‘yolsuzluk’, ‘işçi sömürüsü’ ve ‘konut krizi’ var. Konutlar fahiş fiyata satılıyor ancak yoksulun ev talebini karşılayacak sosyal konutlar ise arka plana atılmış durumda. Gösterişsiz bir villa için 200 ve 500 bin dolar arasında para vermek gerekiyor.

Hewler’de 2002 yılında yaklaşık 40 bin otomobil trafikteyken bugün 200 bin otomobil kentin sokaklarını doldurmuş durumda. Bölgede para çabuk kazanılıyor ve çabuk harcanıyor.

EKONOMİ PATLAMASI

Hewler’e Bangladeş veya Nepal’den bile işçi getiriliyor. Bölge ekonomisinde patlama yaşanıyor. Bölgesel Hükümet internet sitesinde ‘’Öteki Irak, Kürdistan’a hoş geldiniz’’ ifadesi dikkat çekiyor. Cep telefonu hattı da Irak’ın diğer yerlerine benzemiyor, yaklaşık 6 milyon kişinin güvenliğini Peşmergeler sağlıyor.

Bölge hükümetinin çıkardığı yeni yasa yabancı yatırımcılara bir şirketin tüm sermayesini elinde bulundurma ve bunları geri götürme hakkı tanıyor. Yasa ayrıca 10 yıl boyunca şirketleri vergiden muaf tutuyor. Diğer bir avantajı ise, Hewler Havaalanı’nın direk Viyana, Dubai veya İstanbul’a bağlanması. Yeni şirket Kurdistan Airlines’in yakında Londra, Brüksel, Amsterdam ve Berlin’e de uçuş yapması bekleniyor.

5 BİN YERLİ VE YABANCI ŞİRKET

Federal Kürdistan bölgesine turistler de gelmeye başladı. Nitekim bir kayak tesisi projesi de hazırlık aşamasında. AFP’ye konuşan Hewler Valisi Newzad Hadi Mewlud, ‘’Birleşik Emirlikler’deki ekonomiyi kopya etmek ve Irak için başarılı bir örnek olmak istiyoruz’’ diyor.

Türkiye-Kanada petrol şirketi TTopco’dan Hoşyar Nuri Abas ise ‘’Kürdistan Dubai’ye alternatif olacak’’ diyor. Kürdistan bölgesinden 5 bin şirketten 600’ü yabancı şirketlerden oluşuyor. Bunların yüzde 75’i de Türkiyeli şirketlerden oluşuyor. Türk şirketi BTP Nursoy’dan Kürt kökenli Muhammed Tahir Brifkani, ‘’Dünyada daha güvenli bir yer yoktur, ekonomik büyüme etkileyici ve biz vergi vermiyoruz. Burada kendimizi geliştirmeye devam etmeyi düşünüyoruz’’ şeklinde konuşuyor.

İNSANLAR BURADA ZENGİN OLDULAR

Nursoy, Hewler’de 700 ultra-modern apartman inşat etmiş ve Kürdistan’da 1200 işçi çalıştırıyor. Bu Türkiye’deki işçilerinin iki katına denk geliyor. Havuz, tenis sahası ve gözetim kameralarının bulunduğu bu kompleks Kürt ekonomik büyümesinin yeni zenginlerine yönelik yapılmış.

Brifkani, ‘’Bu 230 metrekarelik konutları ayda 3 bin dolara kiralıyoruz ve 150 bin dolara satıyoruz. İnsanlar burada zengin oldular’’ diyor. Bir işçinin ayda altığı ortalama ücret 400 dolar olarak dikkat çekiyor ve Kürtlerin çoğunluğu iki iş yapmak zorunda kalıyor. Zira konutlardaki ve gıda ürünlerindeki fiyat artışı işçileri zorluyor. Gıda ürünlerin hemen tümü başta Türkiye olmak üzere dışardan geliyor. Yerel ziraat çökmüş.

Ticaret Bakanlığı’nda genel müdür olan Aziz İbrahim Ebdo, ‘’Saddam Irak’ı sosyalistti ve biz pazar ekonomisine gidiyoruz. Geçiş aşamasında olumsuz etkiler görüyoruz ama toplum öncekinden çok daha iyi yaşıyor’’ ifadelerini kullanıyor.

ANF NEWS AGENCY