Kandil'in Levce köyünde Türk savaş uçaklarının bombaladığı yerlerde otlayan yüzlerce keçi telef oldu. Bombardıman sonucu 186 keçi yavrusunun telef olması üzerine yapılan incelemeler sonucunda keçilerin sütünde zehirli maddelere rastlandı.

Levce köyünde hayvancılıkla geçinen Mam Hasan, koyunlarını Türk savaş uçaklarının 16 Aralık günü vurdukları Levce'de otlattığını, bir süre sonra da yeni doğmuş keçi yavrularının üst üste telef olduğunu söyledi.

Tahlil yaptırdık, ilaçlar çare olmadı

Birçok hayvanın hasta olduğunu dile getiren Hasan Mecid, bombardımandan sonra yaşananları şöyle anlattı: “Türk uçakları bu bölgeyi vurdukları zaman benim hayvanlarıma bir şey olmamıştı. Ama uçakların vurduğu yerler hayvanları otlatınca iki yüze yakın hayvanım telef oldu. Köyde başka hayvanlar da telef oldu. Ama benim hayvanlarımın toplu bir şekilde ölmesi üzerine Diana, Hewler ve Süleymaniye'deki veterinerlere gidip ilaç aldık ve tahlil yaptırdık. Verilen ilaçların hiçbiri çare olmadı. Hayvanlar hastalanmaya ve telef olmaya devam etti.'

Keçi sütünde zehir bulundu

Bunun üzerine daha kapsamlı inceleme için keçilerin etini ve sütünü tahlil ettirdiğini ve sonuç olarak keçilerin sütünde zehre rastlandığını vurgulayan Hasan Mecid doktorların zehrin nedenine dair bir şey söylemediklerini belirtti. Mecid şöyle dedi: “Daha önce köyümüzde böyle bir şey yaşanmamıştı. Bunun tek nedeni var, o da keçilerin otladığı yerde Türk uçaklarının bombalarının bulunması ve onların yaydığı zehirdir. Uzman veterinerler de, hayvanlarımı nerede otlattığımı sordular, ben de uçakların vurdukları bölgelerde otlattığımı söyledim. Onlar da sütün zehirli hale gelmesine bunun yol açabileceğini söylediler'.

Tek geçim kaynaklarının hayvancılık olduğunu ama artık bunu da yapamadıklarını söyleyen Mehdi, 'çünkü hayvanların etinin, sütünün zehirli olmasından korkuyoruz' şeklinde endişelerini dile getirdi. Hasan 'Biz on altı kişilik bir aileyiz ve şimdi tek geçim kaynağımız da elimizden gitmiş durumda. Ne yapacağımızı bilmiyoruz. Türk devletini kınıyorum. Burada bize ve komşularımıza büyük zararlar verdiler. Ama kimse bunları görmüyor. Türk devleti bu yaptıklarının hesabını vermelidir, buradaki halka büyük zararlar verdiler” şeklinde konuştu.

'Çocuklara keçi sütü veremiyoruz'

Hasan Mecid'in kızı Şuno Mecid, yeni doğan keçilerin annelerinin sütünü emdikten kısa bir süre sonra hastalandığını ve titreyerek telef olduklarını söyledi. Oğlakların telef olması üzerine artık keçilerin sütünü kullanmadıklarını ve yavrulara vermediklerini dile getiren Şuno Mecid “artık sütü sağıp döküyoruz. Yavrular öldüğü için insanlara da zarar vermesinden kaygı duyuyoruz. Çocuklar da, bizde de hastalıkların ortaya çıkmasından kaygılıyız” dedi.

Daha önce Kürdistan Bölge Hükümeti Çevre Bakanı Dara Muhammed Emin de Türk devletinin savaş yasalarına aykırı silahları kullandığı yönünde ellerinde verilerin olduğunu dile getirmişti. Levce'de ortaya çıkan bu durum, Türk savaş uçaklarının attığı bomba ve füzelerde kimyasal maddelerin olduğu iddiasını bir kez daha gündeme getirdi. Uluslar arası kurum ve kuruluşlara da çağrı yapan köylüler bu iddiaların derhal araştırılması gerektiğini dile getirdiler. Levce köylüleri bu iddiaların doğrulanması durumunda Türkiye aleyhinde dava açacaklarını söylediler.

Bağımsız araştırma talebi

Baharın gelmesiyle Kandil alanındaki köylüler yaylalara çıkmaya hazırlanıyor. Fakat halkın hayvanlarını otlattığı yerlerde hala patlamamış onlarca füze ve top bulunuyor. Türk savaş uçaklarının bombalamalarıyla Kandil'de bir kadın yaşamını yitirmiş, Levce köyünde bir kadının bacağı kopmuş, yüzlerce hayvan telef olmuş, aralarında bir okul ve hastanenin de bulunduğu onlarca yerleşim yeri yıkılmıştı. Ancak Türk devletinin Kandil'de yaşayan sivil halka verdiği zararın bilançosunun daha da artmasından endişe ediliyor. Gerillaya karşı bir çok kez kimyasal silah kullandığı yönünde iddialarla gündeme gelen Türk ordusunun son saldırılarında Cenevre Sözleşmesi'nce yasaklanan misket bombaları kullandığına dair bulgularda ortaya çıktı. Sınır köylerinde yaşayanlar bölgede bağımsız araştırmalar yapılmasını istiyor.

ZOZAN SİMA - KANDİL(ANF)