Ghobadi’nin Altın Lale Yolculuğu

Ünlü yönetmen Bahman Ghobadi’nin son filmi “Nive Heyve/Yarım Ay”, İstanbul Film Festivali’nde Altın Lale için yarışıyor. Festivalin Uluslararası Yarışma bölümünde jüri karşısına çıkan Nive Heyve, yönetmenine 2006 San Sebastian Film Festivali’nde Altın İstiridye ödülünü kazandırmıştı. Festival izleyicilerinin ilk kez dün izleme olanağı bulduğu film, İran, Irak, Avusturya ve Fransa ortak yapımı.

Nive Heyve, 26. Uluslararası İstanbul Film Festivali’nin Uluslararası Yarışma bölümünde “Sanatlar ve Sinema” teması adı altında yarışan 15 film arasında yer alıyor. Uluslararası jürinin karşısına çıkan filmler arasında başrollerinde Sienna Miller ve Guy Pearce’in bulunduğu, George Hickenlooper’ın “Factory Girl / Edie”si ile Ethan Hawke’un aynı isimli kitabından sinemaya uyarladığı “The Hottest State / En Sıcak Eyalet” dikkat çekiyor.

Bağımsız sinemanın önemli isimlerinden Tom DiCillo’nun, San Sebastian’da En İyi Yönetmen ve En İyi Senaryo ödüllerini alan son filmi “Delirious / Delicesine” de Altın Lale için yarışacak filmlerden.

Uluslararası Yarışma bölümünde ilk defa Türkiye’yi iki film temsil ediyor. Derviş Zaim’in “Cenneti Beklerken”i ile Sırrı Süreyya Önder ve Muharrem Gülmez’in “Beynelmilel” adlı filmleri Altın Lale heyecanı için festivalin ikinci haftasında jüri karşısına çıkıyor.

İstanbul Film Festivali’nin Altın Lale Jüri başkanlığını ise festivalin ilk Altın Lale Ödülü’nün sahibi usta yönetmen Michael Radford üstleniyor. 1985 Yılında verilmeye başlanan Altın Lale Ödülleri’nin ilkini “1984” adlı filmi ile kazanan Radford, 26 yıl sonra bu kez Altın Lale Jüri Başkanı olarak İstanbul Film Festivali’nde ödül verecek.

MÜZİK, YOL VE SERÜVENİN BÜYÜSÜ

İzleyicilerini “Sarhoş Atlar Zamanı”, “Annemin Ülkesinin Şarkıları” ve “Kaplumbağalar da Uçar” adlı filmleri ile büyüleyen Bahman Ghobadi, bu kez karşımıza, Kürt halkını en iyi anlatan öykülerden biriyle, bir yol hikayesiyle çıkıyor. Yönetmen, yer yer kara komedi unsurlarıyla harmanladığı Nive Heyve’de, sinema izleyicisine görsel bir şölen sunuyor. Ghobadi’nin kurgusal kahramanı Mamo’ya övgü niteliğindeki Nive Heyve, içten bir yol hikayesi. Kültürel imgelerle yüklü film, ana konusunun yanında birçok alt metin de barındırıyor. Ölüm, bu alt metinlerin belki de en belirgin olanı.

Nive Heyve, yönetmenin “Anavatanımın Şarkıları” adlı filmi ile paralel bir öyküyü konu alıyor. Ghobadi, “Anavatanımın Şarkıları”nda, yaşlı bir dengbejin 23 yıl önce kendisini terkeden eşini aramak için iki oğluyla çıktığı yolculuğu anlatıyordu. “Nive Heyve”de ise, yine yaşlı bir Kürt müzisyenin oğullarıyla çıktığı yolculuğa tanıklık ediyoruz.

Tanınmış bir Kürt müzisyen olan Mamo, Saddam Hüseyin’in iktidardan düşürülmesinin ardından oğullarıyla birlikte bir konser vermek üzere Irak’a doğru yola çıkar. Konser, 35 yıl boyunca çalışmasını yasaklayan Irak rejiminin düşmesinden duyduğu memnuniyetin ifadesi olacaktır.

Mamo, yolculuğunu her biri farklı bölgelerde yaşayan on oğlunu, arkadaşı Kako’nun kullandığı eski, turuncu minibüse toplayarak sürdürür. Gruba son katılan oğlu, köyün yaşlılarının bir kehanetinden söz eder. Yaklaşan dolunay nedeniyle bu yolculuğa çıkmamasını öğütlemektedir yaşlılar. Aksi halde başına kötü şeyler gelecektir. Ancak Mamo yolculuğa devam etmekte kararlıdır. Tüm zorluklarına karşın bu yolculuğa çıkmak zorunda olduğunu söyler yaşlı müzisyen.

Mamo, Heso adında bir kadın şarkıcıyı da gruplarına dahil etmeyi istemektedir. Bin 334 kadınla birlikte sürgünde yaşayan Heso, hem sesini hem de kendine güvenini yitirmiştir. Heso’nun aralarına katılması ise, askerlere verdikleri ‘küçük bir rüşvet’le mümkün olur. Müzisyenler sınırı geçerken birçok zorlukla karşılaşırlar. Ancak, tüm zorluklara karşın yolculukları müzik ve serüvenin büyüsüyle yüklüdür. Yaşamlarındaki trajediler aynı zamanda birer güldürü unsuruna dönüşmüştür.

KARMAŞANIN COĞRAFYASI VE BASİT ANLATI

Kaynağını ‘Doğu’dan alan çoğu sanatçı gibi Ghobadi’nin dili de basit anlatı yöntemine yakınlığıyla bilinir. Ortadoğu’nun tüm karmaşasından uzak, dingin bir ruh halinin yansımalarına rastlanır filmlerinde. Ghobadi’nin basit anlatı tekniğine yakınlığı bununla sınırlı kalmaz. Basit anlatının temel unsurlarından olan amatör oyuncular da onun vazgeçilmezlerindendir. Önceki filmlerinde tercihini bütünüyle amatör oyunculardan yana kullanan yönetmen, Nive Heyve’de profesyonel oyunculara da yer veriyor. Hassan Poorshirazi, Hedye Tehrani, Golshifteh Farahani gibi profesyonellerle çalışmış bu filminde.

Mamo rolüyle karşımıza çıkan Ismail Ghaffari ise amatör bir oyuncu olmasına karşın etkileyici bir oyunculuk ortaya koyuyor. Mamo’nun yüzü, sinemanın yanılsamasıyla yaşamın gerçekliği arasında bir yerlerde duruyor. Öyle ki, onun daha önce yaşamınızın bir anından geçtiği hissine kapılıyorsunuz.

Gerek konusu, gerek mizahla örülü anlatımı, gerekse görsel gücüyle Bahman Ghobadi’nin sinema dilini yansıtıyor film.

Nive Heyve’nin festival yolculuğu nasıl sona erer bilinmez ama, İstanbullu sinema izleyicisi, ölüm, yaşam ve sınırlar arasında bölünmüş bir halkın hayatına tanıklık etme olanağı bulacak filmde.

ANF NEWS AGENCY