Anasayfa | Linkler | İletişim | Site Haritası | Giriş
imageAnasayfa : Yaşam : 'Resmi raporlarda Dersim katliamı: 13 bin kişi öldürüldü'

Bu yazıyı beğendiniz mi?

(toplam 0 oy)

ArÅŸiv
Pt Sa Ça Pe Cu Ct Pa
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
272829

20 Kasım, 2009 01:41:08 | Aktüel Bakış
image


CHP'li Onur Öymen konuÅŸtu arÅŸivlerde kalan tarihi belgeler yeniden gündeme gelmeye baÅŸladı, Dersim'le ilgili Dördüncü Umum MüfettiÅŸlik raporuna göre olaylarda 13 bin 160 kiÅŸi öldü, 11 bin 818 kiÅŸi sürgün edildi



Kalan Müzik'in sahibi Hasan Saltık'ın, Dersim araÅŸtırmasında ulaÅŸtığı yüzlerce belge ve fotoÄŸraf kitap oluyor. Belgelerde ölenlerin ve sürgüne gönderilenlerin gerçek sayısının yer aldığı bir raporla, olaylar sırasındaki fotoÄŸraflar da bulunuyor

CHP Genel BaÅŸkan Yardımcısı Onur Öymen'in TBMM'deki konuÅŸmasıyla gündeme gelen 'Dersim Ä°syanı' ve devletin düzenlediÄŸi harekâtla ilgili 71 yıldır gizli kalmış belge ve fotoÄŸraflar gün ışığına çıktı. 1937-1938 yıllarında harekâta katılan asker ve subayların, dönemin emniyet müdürlerinin, vali ve kaymakamların kiÅŸisel arÅŸivlerinden isyanla ilgili hiç bilinmeyen yüzlerce fotoÄŸraf ve yazılı belgeye ulaşıldı. Belgeler arasında, ölenlerin ve sürgüne gönderilenlerin gerçek sayısının bulunduÄŸu bir raporla, isyanın liderlerinden olduÄŸu öne sürülen Seyit Rıza'nın idam kararının alındığı mahkeme çıkışında oÄŸluyla kol kola görüldüÄŸü fotoÄŸraf da bulunuyor. Bölgenin önemli aÅŸiret reislerinden Åžahin AÄŸa ve amcasının cansız bedenini, askerlerin maÄŸaralara düzenlediÄŸi baskınları ve halkın çaresizliÄŸini gösteren fotoÄŸraflar da dikkat çekiyor. Bir baÅŸka karede ise askerlerin gözetimindeki kadın aynı anda iki çocuÄŸunu birden emziriyor. FotoÄŸrafların birinde ise harekât emrini veren dönemin BaÅŸbakanı Ä°smet Ä°nönü, Hozat ziyaretinde görülüyor.

4. UMUM MÜFETTÄ°ÅžLÄ°K RAPORU
Dersim olaylarıyla ilgili 9 yıl boyunca araÅŸtırma yapan Kalan Müzik'in sahibi Hasan Saltık, arÅŸivindeki bu önemli belgeleri ilk kez SABAH'la paylaÅŸtı. Harekâta katılmış, hayatta kalan asker ve bürokratlara, ölenlerin akrabalarına ulaÅŸan Saltık; sahaflar, müzayedeler, özel koleksiyoncular ve Ä°ngiliz Ulusal ArÅŸivleri'nden de yararlanarak, kendi tabiriyle 'çuvallar dolusu belge ve yüzlerce fotoÄŸrafa' ulaÅŸtı. 'Katliam' olarak nitelendirdiÄŸi Dersim olaylarında ölen ve sürgüne gönderilenlerin sayısının yanlış bilindiÄŸini söyleyen Saltık, "Harekâtın başında olan bir subayın Dördüncü Umum MüfettiÅŸlik raporuna ulaÅŸtım. Bu rapora göre, 13 bin 160 sivil ölü var. Sürgüne gönderilen hane sayısı 2 bin 258. KiÅŸi sayısı ise 11 bin 818" diye konuÅŸtu.

"KAN Ä°ÇER Ä°NSAN ETÄ° YERLER"
Dönemin Ovacık Kaymakamı'nın Ankara'ya yazdığı bir rapora da ise Tunceliler'in kan içip, insan eti yediÄŸi, güneÅŸe taptığının yazıldığını anlatan Saltık, "Harekât için daha ne bekliyorsunuz demeye getirmiÅŸ. Bir müzayedede o dönemin Tunceli Emniyet Müdürü'nün fotoÄŸraf albümünü de ulaÅŸtık. Harekat sırasında çekilmiÅŸ fotoÄŸraflardı. Bir vali muavinin arÅŸivini de bulduk, ölenlerin tek tek fotoÄŸrafları var" dedi. Belge toplarken zorlandığını da ifade eden Saltık, nedenini ÅŸöyle anlatıyor; "Bazıları hiç konuÅŸmazken bazıları anlattıklarının kayıt altına alınmasını tercih etmedi. KonuÅŸtuklarının öldükten sonra yayımlanmasını isteyenler oldu. Kimi '12 Eylül'de solcular bizi öldürür' korkusuyla elindeki tüm fotoÄŸrafları imha etmiÅŸ. AraÅŸtırmalarım sonucu ÅŸunu gördüm ki, Dersim hareketine katılan askerlerin, subayların çoÄŸu bir daha eski haline dönememiÅŸ. ÇoÄŸunun söylediÄŸi aynı: 'Çok kötü ÅŸeyler yaptık'."


BU DA JANDARMANIN DERSÄ°M ANDICI
Jandarmanın 1931'de tuttuÄŸu Dersim raporunda, "KızılbaÅŸ, Sünni'yi sevmez, kin besler ona ezelden beri düÅŸmandır" deniyor. TürklüÄŸü telkin için 2 okul açılması öneriliyor
Jandarma Umum Kumandanlığı'nın (Jandarma) 1931 yılında Dersim'le ilgili tuttuÄŸu raporu ortaya çıkardı. Tutulan raporlar, bir kitap haline getirildi ve sadece 100 adet basıldı. Türk Tarih Kurumu Kütüphanesi'nin raflarında bulunan "Dersim" kitabında; aÅŸiret, aÅŸiretlerin yapısı, hükümete yakın olanlar olmayanlar, devlet karşıtı aÅŸiretlerin içlerine sızma yöntemleri ile Batı'ya göç ettirilen aÅŸiretlerin listesine yer veriliyor.

KILIÇDAROÄžLU'NUN AŞİRETÄ°NE
Cumhuriyet döneminde, Dersim'de devlete karşı ayaklanan, kendi içlerinde iÅŸbirliÄŸi yapan aÅŸiretlerin tümü sürgün ediliyor. Sürgünde Trakya ilk adres oluyor. CHP'li Onur Öymen için 'gereÄŸini yapsın" diyen partisinden Kemal KılıçdaroÄŸlu'nun isyancı dedesinin KureyÅŸanlı AÅŸireti, TekirdaÄŸ'ın Saray kazasına gönderiliyor. Trakya'ya sürgüne gönderilen 347 aileden 3 bin 470 kiÅŸinin ulaşım masrafları devletin kasasından çıkıyor. Botanlı AÅŸireti Edirne (Uzunköprü), Koç UÅŸağı AÅŸireti ve Hozat Reisleri Balıkesir (Balya), Åžadilli AÅŸireti Balıkesir ( Bandırma), Ä°ksor AÅŸiret Reisleri (Kırklareli), Balabanlı AÅŸiret Reisleri Çorlu'ya gönderiliyor.

KÄ°M BU DERSÄ°MLÄ°LER
Rapordaki en dikkat çekici bölüm ise devletin bakış açısını ortaya koyması açısından Dersimliler'le ilgili tespitler:
Konuştukları dil Zazacadır.
Dersim kalabalık ve çok silahlıdır. Dersim'de silah toplamak gün ve ay iÅŸi deÄŸildir. Ä°ki sene iÅŸidir.
Türk ve TürklüÄŸü telkin etmek için iki mektep açılmalı.
Hükümete karşı tamamıyla anarÅŸiktir.
Dersim hükümeti cumhuriyet için bir çıbandır.
Dersimliler askerlik yapmazlar.
Zaza kadını, Türkmen ve Yörük kadınları gibi cinsi temasa pek düÅŸkündür.
Türkmen kadını gibi evinin iÅŸlerini çevirir.
Yavuz Sultan Selim'in gazabı olmasaydı bugün güzel Türkiyemiz'de tek bir Sünni'ye tesadüf etmek imkanı belki de mümkün olmayacaktı.
AleviliÄŸin en kötü ve tefrika deÄŸer cephesi Türklük'le aralarındaki derin uçurumdur. Bu uçurum KızılbaÅŸlık itikadıdır.
KızılbaÅŸ, Sünni Müslümanı sevmez. Kin besler, onun ezelden düÅŸmanıdır.
KızılbaÅŸları, yuvarlak kafası, geniÅŸ alnı basık yüzü ile gözlerinin daima akın yollarını, uzakları araÅŸtıran cevvaliyeti ile Türk neslinden ayrı bir nesle baÄŸlamak güç bir iÅŸ olur.
Dersim; Türk, Faris, Asur, Ermeni, Arap gibi milletlerin tortularını almış bir mıntıkadır.
Ermenilik Dersim içinde ÅŸimale gittikçe kesafetini kaybetmiÅŸ ve ancak kasabalar ve onların yakınında barınıp taÅŸamamış ve hiçbir zaman Dersim umum nüfusunun yüzde 20'sini aÅŸamamıştır. Harbi umumiden sonra izlerini bırakarak ölmüÅŸtür. (Sabah)
  • email Arkadaşına gönder
  • print Yazıcı versiyonu
  • Add to your del.icio.us del.icio.us
  • Digg this story Digg this

Yorum Yaz comment Yorumlar (1 Yazılmış)

  • Gönderen zaza, 21 Kasım, 2009 13:43:56
    Öldürülenler Kürt degil zazaydi. Size ne? Her ise karismayin.
© 2009 aktuelbakis.org, All rights reserved.