Sevgili dostum Bülent Gündüz’ün ilk kez senaryosunu yazdığı ve yönetmenliğini yaptığı belgesel içerikli bir filmini seyrettim. Dahası Evdalê Zeynikê üzerine yapılan belgesel filminin galasında buluştuk.

Bir sinemacı veya bir sanatçı olarak izlemedim. Bu nedenle bir eleştirmenin bakış açısıyla değerlendirme yapma şansına sahip olmadığım gibi, yöntem olarak doğru görmüyorum. Bu tamamıyla sinema eleştirmenlerinin işidir.

Bir izleyici gözüyle baktım. Birincisi, sevgili dostum Bülent’in ilk çalışması olduğu gibi tamamıyla kendi olanaklarıyla yarattığı bir ürün. Hiç kimseden bir destek almadan ortaya önemli bir belgesel çıkarttı. Aynı zamanda Bülent’in sinemaya bakış açısına dair bize bir veri sunuyor. Bu benim için çok önemli bir noktayı oluşturuyor. Çünkü filmin doğasındaki yaratıcılığı ortaya koyduğu gibi, canlandırmayı yapanların doğrudan bu toplumsal dokuyu yaşamış olanlardan seçilmiş olmaları, Bülent’in filmin arka planını okuması olarak algıladım.

İkincisi önemli nokta, Kürt tarihinde henüz açığa çıkartılmamış öyle çok şey var. Bunların gün ışığına çıkartılıp topluma taşınması son derece önemli bir alanı oluşturuyor. Bülent, Kürt tarihinde önemli bir yer tutan ‘Dengbej’leri toplumla buluşturmasına yönelik attığı adım bir yol açılımıdır. Ben kişi olarak Evdalê Zeynikê’nin ismini duymuştum ama onun yaşamına dair bilgi sahibi değildim. Filmi izledikten sonra hem kendimi eleştirdim, hem de Bülent’in bu çalışmasının ne kadar değerli olduğunu gördüm.  Evdalê Zeynikê belgeselini izledikten sonra, Kürt toplumunun sanatsal gücünü ve potansiyelini bir kez daha farkına vardım. Kürt halkının derinliklerinde müthiş bir kültürel birikimin var olduğunu gösterdi bizlere.  

 Önemli bir başka nokta da, Kürt toplumunun sosyolojik ve soysal yapısının filmin içerisinde işlenmesi ve seyirciye çok güzel bir tarzda yansıtmasıdır. Bazen bilimsel kavramlardan çok, kendi doğal akışı içinde toplumsal olguları anlatmak, gerçeğin kavranmasına ciddi bir katkı sunar. Bülent’in bunu başardığını düşünüyorum.

  Filmi izlerken aslında sürecin bir tarihini de izledik. Evdalê Zeynikê’yi anlatanlar sadece anıları değil esasen Kürdistan’ın tarihisel gelişimini bizlere sundular. Dönemin sosyal çatışmalarını ve kültürel gelişimini çok yalın bir dille aktardılar. Bülent, estetik çekimleriyle bu bütünlüğü tamamlamış.

Evdalê Zeynikê aynı zamanda Mezopotamya’daki farklı tarihsel Kültürlerin buluşmasıdır. Bülent bu çalışmasıyla Kürt kültürünün coğrafyamızda ne kadar yayın ve etkili olduğunu gösterdiği gibi sözlü sanatsal kültürü, görsel alana aktararak büyük bir iş başardı.

Filmi izlerken, yoğun bir duygu yaşadım. Denbejler okunurken yüreğim aktı Kürdistan dağlarına. Adını bilmediğim enstrümanlardan çıkan sesler, yüreğimdeki duyguları bazen gözyaşlarımla buluşturduğunda, yıllardır uzak kaldığım toprakların doğasını hasretle izledim.

Bülent’in ilk çalışması olması bakımından hiç şüphesiz ki manevi bir önemi vardı. İlkler önemlidir ve geleceğe yön verirler. Bülent’in bundan sonra da, Kürt toplumunun sanatsal zenginliklerini açığa çıkartıp bizimle buluşturacaktır.

Yolun daha başında olan Bülent Gündüz, olaylara bakış açısındaki zenginlik, onu çok daha başarılı kılacaktır.

Daha ilk filmde sosyoloji, tarihi, sanat ve kültür bütünlüklü olarak vereyi başaran Bülent, bize çok daha güzel sunumlar yapacaktır. 

Gokyuzu9@aol.com