68’liler: Kitap okuyarak dünyayı değiştireceğimizi düşünüyorduk

1968 olaylarının 40’ıncı yılında İstanbul Film Festivali kapsamında düzenlenen panelde 68’liler konuştu. Fatmagül Berktay “Kitap okuyarak dünyayı değiştireceğimiz düşünüyorduk. Sanki dünya elimizdeydi. Şuan öyle bir his yok öğrencilerde” dedi.

27. Uluslararası İstanbul Film Festivali’nin bu yılki önemli bölümlerinden biri de “68 ve Miras” bölümü. Dünyanın siyasal ve kültürel manzarasını büyük ölçüde etkileyen olayların meydana geldiği 1968 yılını, 40. yıldönümünde özel bir bölüm düzenleyen festival, bölüm kapsamında 11 ayrı film gösteriliyor. Bölüm kapsamında gerçekleşen bir diğer etkinlik ise “68 ve Mirası” adlı panel.

Bahçeşehir Üniversitesi’nde düzenlenen etkinlikte ilkin yönetmen Bahriye Kabadayı’nın “Devrimci Gençlik Köprüsü, Büyük Zap Şairi” belgeseli gösterildi. Ardından Murat Belge, Fatmagül Berktay, Ertuğrul Kürkçü, William Klein’in katılımıyla panel düzenlendi.

Tül Akbal’ın yönettiği panelde konuşan 68 kuşağından Ertuğrul Kürkçü, “1960’larda Türkiye dünyana esen rüzgardan etkilendiği ve yeni fikirler çıktı ortaya” dedi.

“O dönemde öğrenciliğin itibarlı bir durumdu. Öğrenci polise karşıda çıkardı ve bu anlaşılırdı” diyen Kürkçü, şimdi yapılabilecekler üzerine de şöyle dedi: “Bir şey yapacaksanız kimseyi dışarıda bırakmadan bir forum oluşturmanızı söylerim. İçinde sonuna kadar tartışın ve sonuca gidin. Bu forum kendini yönetme açısından önemli.”

Ardından söz alan öğretim üyesi Fatmagül Berktay ise “68 kuşağının 3 ana ayağını olduğunu” dile getirerek bu ayakları şöyle sıraladı: “1. Siyasal muhalefet. 2. Cinsel özgürlük, toplumsal muhalefet ve sorgulama. 3. Hipicilik ki bu haz duyma, savaşma sevişte kendini gösteriyor.”

“Kitap okuyarak dünyayı değiştireceğimiz düşünüyorduk. Sanki dünya elimizdeydi. Şuan öyle bir his yok öğrencilerde” diyen Berktay, “Bizde Türkiye’yi kurtarma isteği hakimdi” dedi.

Yazar Murat Belge ise, “Bana çarpıcı gelen şey 68’in dünyayı sarsmasıdır” olduğunu dile getirdi. “Batı’da düzen 68’lileri içine aldı, dışlamadı” diyen Belge, “Düzen bunları içine aldı, belki bunları törpüledi tartışılır ama bu törpülemeye gelene kadar devlet de değişti. Batı böylece demokratlaştı. Esnemeyenler Berlin Duvarının yıkılmasıyla duvar altında kaldı” dedi.

ADAM GİBİ YAŞAMAK İSTİYORLARDI

“Biz içe kapanık, kendimizden başka dostumuz yok, bu tür şeylerle büyüdük” diyen Murat Belge, “Mazda yeni araba yaptığında bize geliyor, mini etek çıktığında bize geliyor ama insan hakları olunca bize gelmiyor” dedi.

68 kuşağından yönetmen William Klein 68 üzerine çektiği film üzerine konuştu. İdeolojilerden uzak bağımsız bir şekilde 68’i filme çektiklerini dile getiren Klein, dönemin istekleri üzerine de şunları söyledi: “İnsanlar hayatlarından memnun değildi. Adam gibi yaşamak istiyorum diyorlardı. ‘Adam gibi yaşamak’ bir slogan haline geldi. İlginçtir ‘Adam Gibi Yaşamak Bakanlığı’ bile oluştu. Şimdi, Sarkozy 68 bitti diyor ama o da 68 gibi davranıyor, arzularını, hayallerini gerçekleştiriyor. Sarkozy 68’in karikatürü gibi oldu.”

Yönetmen Klein 68’i anlama üzerine “Bugün bile Fransa’da Mayıs 68’i çocuklarımıza nasıl anlatırız diye hep kitaplar yayımlanıyor, filmler çekiliyor” dedi.

ANF NEWS AGENCY