Gerçeği arayın, güzeli sevin, iyiyi uygulayın

İnsanlar gerçek, güzel ve iyi üzerine çok yazı yazmışlar ve tarifini yapmaya çalışmışlardır. Beyin bu üç özelliği birbirine yakın bölgelerde değerlendirmektedir.

Gerçek her yerde gerçek olabilir. Güzellik kişiye ve zevke göre değişebilir. İyilik yapılır. Ama araştırmalar gerçeğin her zaman aynı olmadığı gibi, güzellikte insanların müşterek zevkleri olduğu, iyiliği ise genellikle benzer şekilde tarif ettiklerini gösteriyor.

Beynimiz bizim için her olayda iyi mi kötü mü değerlendirmesini yapar ki davranışlarımızı ona göre ayarlayabilelim. Çay bardağı sıcak mı? Soğuk mu? Karşımızdaki insan iyi mi? Kötü mü bakıyor? Ona göre bardağı tutarız. Karşımızdakine ona göre davranırız.

Gerçeği arayın, güzeli sevin, iyiyi uygulayın ( K. Gerok)

İnsanlar gerçek, güzel ve iyi üzerine çok yazı yazmışlar ve tarifini yapmaya çalışmışlardır. Beyin bu üç özelliği birbirine yakın bölgelerde değerlendirmektedir.

Gerçek her yerde gerçek olabilir. Güzellik kişiye ve zevke göre değişebilir. İyilik yapılır. Ama araştırmalar gerçeğin her zaman aynı olmadığı gibi, güzellikte insanların müşterek zevkleri olduğu, iyiliği ise genellikle benzer şekilde tarif ettiklerini gösteriyor.

Beynimiz bizim için her olayda iyi mi kötü mü değerlendirmesini yapar ki davranışlarımızı ona göre ayarlayabilelim. Çay bardağı sıcak mı? Soğuk mu? Karşımızdaki insan iyi mi? Kötü mü bakıyor? Ona göre bardağı tutarız. Karşımızdakine ona göre davranırız.

Bazı araştırmalar bir konu hakkında böyledir diye o konudaki gerçeği tarif etseler de, başka araştırmalar bu gerçeği değişik tarif edebiliyorlar. Son zamanlarda ilaçlar hakkındaki çeşitli araştırmaların neticeleri gibi. Bazı araştırıcılar bir ilaç için tesirli, bazıları ise bu gerçek değil deyip, tersini iddia ediyorlar.

Depresyon ilaçlarının tesirinin olmadığını söyleyen araştırmalara karşı tesiri olduğunu söyleyenler daha çok. Peki, hangisi gerçek?

Yine bazı araştırmalar gösterdi ki hemen hemen bütün kültürlerde erkekler kadının ince belli olanlarını, kadınların da erkeklerin geniş çeneli olanlarını güzel bulmaktadır. Demek ki müşterek güzellik anlayışı olabiliyor.

Yapılan bir iyilik bir diğerine göre doğru, diğerine yanlış gelebiliyor. Dilenciye para veren ve bunu sevap gören ile para vermeyip dilenciyi tembelliğe alıştırmamak isteyenler gibi.

Beyinin ortasındaki badem çekirdeği gibi oluşumdaki hücreler (Amigdala) korkuyu sezip bize gelen tehlikeyi haber verir ve biz tedbir alır oradan uzaklaşırız ve bir sonraki durumda daha dikkatli ve hazırlıklı oluruz. Sütten ağzı yananın yoğurdu üfleyerek yediği gibi. Ve her negatif tecrübeden böylece bir ders almış oluruz, bir daha da daha dikkatli oluruz.

Aniden gelişen iyi ve faydalı ( pozitif) olaylarda ise beyinin yine orta kısmında A 10 bölgesi ve yine orta bölümünde olan Akumbens çekirdeği bu tecrübeleri değerlendirmeden sorumludurlar.

Günlük hayatta ki iyi veya kötü (positif veya negatif) tecrübeler beyinimizin orta bölümünde gözlerin hemen üzerindeki (Orbitto-frontal) bölgesinde değerlendirilmektedir. Tabii ki bu değerlendirmede eski tecrübeler, duygular büyük rol oynamaktadır.

Beyinin Cortex hücreleri ( en üst çatı bölümü) bu değerlendirmeleri bir daha gözden geçirirler. Böylece beyin edindiğimiz tecrübelerimizi eskisiyle karşılaştırır, değerlendirir ve davranışlarımızı ileriye dönük hazırlarlar.

Yani beyin tecrübelerimizi değerlendirirken geçmiş ve geleceğimizi aynı bölgelerde değerlendirir ve hazırlıklar, planlar yapar.

Güzellikle ilgili düşünceler ve tecrübelerde iyi tecrübeler gibi ön beyine yakın, göz üzerindeki bölgenin orta kısmında değerlendirilir.

Gerçeği anlamak için o olayın doğru ya da yanlış mı olduğunu anlamaya çalışırız.

Bize göre doğru diye karar vermede ön beyinin (alın kısmı) bu olayı analiz eder ve duygularımızı etkiler.

Eğer bize göre yanlış ise ön beyinin alt kısmı, ada`nın ( insula) ön kısmı ve ona yakın bir bölümü aktif bir halde bunları inceler ve korteks`e (ana bölüme) bildirirler.

Eğer doğru veya yanlış değil de çekimser isek İnsula`ya yakın bölüm harekete geçer ve alt bölümdeki hücrelere çekimser kalmak, yani hiçbir şey yapmamak için haber verirler.

Dikkat edilirse beyin gerçek, güzel ve iyiye karar verirken beyinin birbirine yakın orta kısmındaki bölgelerin hücrelerinde aktivite (hareketlenme) görülmektedir.

Beyinin çeşitli bölgelerinde hücreler gerçeği ararken, güzeli bulurken, iyiyi uygularken uyumlu bir şekilde çalışırlar ki kendimizi iyi ve mutlu hissedelim.

Gerçekler, güzellikler ve iyilikler dolu günler dilekleri ile.

DEMOKRASİ/Dr.Yusuf Gökelma-Psikiyatirist-Psikoterapist

dr.y.gokelma@gmx.de