Harikulade organ beyin

Beyin üzerine araştırmalar yapıldıkça bu organımızın ne kadar karışık ve bir o kadar da enteresan, hatta ne kadar harika bir organ olduğunu gşrmekteyiz.

İşte sizlere bazı örnekler:

Yarım beyinli Kız ?

Hollanda da yaşayan 3 yaşındaki Türk bir kız çocuğunu beyin iltihabından dolayı kontrol altına alınamayacak kadar ağır sara (epilepsi) nöbetleri geçiriyor.Doktorlar çaresiz kalıyor ve nöbetleri durdurmak için beynin iltihaplı sol bölümünü (sol lobu) ameliyatla alıyorlar. Çocuk nöbetlerden kurtuluyor ama yarım beyinli kalıyor.

Doktorlar merak içinde gelişmeyi takip ediyorlar.Normalde beklenen vücudun sağ tarafının gelişmemesi ve felçli kalmasıdır.Çünkü beynin sol tarafı bedenin sağ tarafının hareket ve duyularından sorumludur.

4 yıl sonra 2002 yılında doktorları şaşırtan ve bilim dünyasında yankı bulan bir gelişme oluyor.

7 yaşına girmiş kız çocuğu her şeyi ile tamamen normal gelişmiş ve hem türkçeyi hem de hollandacayı gayet güzel konuşuyor.

Nasıl olur böyle bir gelişme ?

Bu ve buna benzer vakalar son yıllarda bilim adamlarını harekete geçirdi ve Plastik beyin kavramı ortaya çıktı.

Beyin eskiden bilindiği gibi değişmez,yenilenmez değil,aksine ortama, ihtiyaca göre değişken (plastik) bir yapıdadır.

Sol beyni mecburen alınan kız çocuğunda geride kalan beyin hücreleri alınan beynin görevlerini üstlenmişler ve böylece çocuğun gelişmesi normal olarak devam etmiştir.

Yarım beyin ile normal yaşanır mı ?
Çin'de 39 yaşındaki bir kadın, gerginlik ve halsizlik şikayetiyle gittiği hastanede muayeneye gitti. Hastanenin nöroloji uzmanı, “Hastanın sinir sisteminde herhangi bir sorun var mı?” diye MR çekti ve beynin sadece sağ lobunun olduğunu gördü.
Uzman, “Aslında sol lobunda konuşma kabiliyetini düzenleyen merkez bulunur, ama hastamızın çevresiyle iletişiminde problem yok, yani normal konuşabiliyor. Annesi kızının normal bir yaşantısı olduğunu söyledi. Üniversiteden iyi bir notla mezun olmuş ve hafızası kuvvetli. Telefon numaraları ve arkadaşlarının adını süratle hatırladığını da gördük” dedi.

Nasıl olur ?

Yarım beyinle doğan bu bayanın beyninin diğer yarısı gelişerek diğer gelişmemiş yarısının görevini üstlenmiştir.

Einstein’ nın beyni diğer insanlardan farklı mı ?

Üstün zeka denince hemen her yerde Einstein akla gelir.Bir çok insanlar ve bilim adamları da merak etmişler ve en sonunda Einstein öldükten sonra bu meraklarını gidermeye çalışmışlar.

Netice ?

Einstein’ nın beyni acaba diğer insanlara göre daha mı büyüktür? Hayır daha büyük değil hatta biraz daha küçük sayılır. Öyle ne kadar büyük beyin o kadar çok zeka doğru değildir.

Beyin hücreleri yani nöronları mı daha değişik veya daha büyüktür ? Hayır. Einstein’ nın nöronları diğer insanların aynısıdır. Zekasının çok olmasının sebebi bu da olamaz.

Acaba beyindeki nöron sayısı mı diğer insanlara göre çok çok fazladır ? Hayır Einstein’ nın beyninde diğer insanlarda ki kadar beş aşağı beş yukarı aynı sayıda yüz milyar civarında nöron bulunmaktadır.

Hiç fark yok ise neden Einstein çok zeki idi ?

Einstein’ nın beynindeki hücrelerin birbirleri ile bağlantıları (sinapslar) diğer ortalama insanlara göre çok çok fazla idi.

Diğer bölümlerde daha geniş okuyup anlayacaksınız ama şimdiden sinapslar hakkında bazı bilgiler vererek merakınızı birazcık gidereyim.

İki beyin arasında iletişimi sağlayan yerlere sinaps denir.Bir beyin hücresi yani bir nöron yaklaşık 1000 ila 10 000 nöron ile bağlantı halindedir.Beyin ne kadar çok öğrenir ve öğrenme ile meşgul olursa hücreler arası bağlantılar yani sinaps sayısı da o kadar çok olur.

Einstein da bilindiği gibi devamlı öğrenen, kendini devamlı geliştiren ve üretken bir insandı.

Japonları neden birbirlerinden ayıramayız ?

İki Japon veya Çinlinin yüzlerini birbirinden ayırt edebilmek çok zordur. Onlarla uzun süre beraber kalınca veya uzun süre yüzlerine bakınca başlarız ayırt etmeye.

Enterasant olan şu ki  onlarda aynı problemi yaşıyorlar ve bizleri birbirimizden ayırt etmede güçlük çekiyorlar.

Neden ?

Beynimiz hiçbir şeyi resim, fotoğraf olarak algılamaz ve bir albüme koyar gibi saklamaz.Beyin resim, yüz ve buna benzer şeyleri parça parça, çizgileri( yüz şeklinin) bizde uyardığı duygularla çeşitli merkezlerinde toplar ve diğer hatıralarla, yüzlerle karşılaştırır, saklar.O yüzü veya kişiyi bir daha görünce değişik yerlere koyduğu bilgileri bir araya getirir bir resim oluşturur ve  o kişinin kim olduğunu hatırlar.

Yaşadığımız toplumdaki yüz çizgilerinin ortak yönleri çok olduğundan daha çok tanıdığı yüz çizgilerini depo etmiştir ve yabancı bir yüzle (Japon, Çinli) karşılaştığında onu tanımakta zorlanır.Onun için uzun sürede inceleyerek ancak farklarını tespit eder ve birbirlerinden ayırtır.

Neden ?

Beyin hücreleri Nöronların bilgisayardan en önemli farkı öğrenme kabiliyetidir.Bilgisayar kendisine verilen bilgileri çağırınca hızlı olarak önünüze getirir.Kendi kendine yeni bir şey öğrenemez.

Bir süre japon veya çinlilerin içinde yaşayınca beyin yeni yüzlerin çizgi ve özelliklerini öğrenir, diğerleriyle karşılaştırarak birbirlerinde ayırabilir.

İlerde harika organın başka harikalarınıda anlatacağım.

Dr.Yusuf Gökelma-Psikiyatirist-Psikoterapist