Anlaşma planı namlu ucunda

Güney Osetya krizinde arabuluculuk girişimlerini yürüten AB dönem başkanı Fransa'nın lideri Nicolas Sarkozy, Rusya ve Gürcistan'ın çözüm planı üzerinde anlaştığını açıkladı. Anlaşmada tüm taraflarının, çatışmaların başladığı geçen haftaki pozisyonlarına geri dönmesinin önemi vurgulanırken, Rusya'nın da Güney Osetya'da daha önce olduğu gibi sadece barış gücü askerlerini bırakması öngörülüyor. Moskova Gürcistan'ın bir daha bölgede güç kullanmayacağına dair bağlayıcılığı olan bir anlaşma imzalamasını isterken, dün öğleden sonra Rus ordusunun Gori üzerinden tiflis'e ilerlediği öne sürüldü.

Gürcistan ile Rusya arasında 8-12 Ağustos tarihleri arasında süren savaş AB dönem Başkanı Fransa'nın devreye girmesi sonrası gece anlaşma planının kabulüyle noktalandı. Üzerinde anlaşmaya varılan öz konusu plan, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te görüşen Sarkozy ve Mihail Saakaşvili tarafından ortak basın toplantısıyla duyruldu.

Moskova'da Rusya Devlet Başkanı Medvedev'le görüştükten sonra Tiflis'e geçen Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, bir anlaşma sağlanmış olmasına rağmen, önlerindeki zorlukların farkında olduklarını dile getirdi. Sarkozy, AB'nin asıl amacının kalıcı barışı tesis etmek olduğunu belirtti. Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili de, uluslararası gözlemcilerin durumu ve yaşanan 'felaket' ile yerinde incelemesi gerektiğini, Rusya'nın topraklarını bombardımanı nedeniyle insani yardımlara ihtiyaçları bulunduğunu kaydetti.

ABD ve AB memnun ABD Dışişleri Bakanı Condoleezza Rice, krizi sona erdirmeye yönelik çabaları memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Rice en önemli şeyin, Rusya'nın bölgedeki askeri operasyonlarına son vermesi ve bölgede sükunetin sağlanması olduğunu dile getirdi. Bu arada, Washington, Rusya ile Cuma günü yapmayı planladığı ortak deniz tatbikatını iptal ettiğini duyurdu. Gerekçe olarak Rusya'nın Gürcistan'a askeri müdahalesi gösterildi. Medvedev, önceki gece Nicolas Sarkozy'yle birlikte düzenlediği basın toplantısı sırasında, ABD müttefiki Saakaşvili'yi, 'akıl hastası' bir kişi olarak nitelendirerek Rus barış gücü askerlerinin Güney Osetya ve Abhazya'da kalacaklarını vurgulamıştı.

Bağlayıcı anlaşma isteniyor Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Gürcü askerlerin, barış gücü şemsiyesi altında da olsa, Güney Osetya'ya dönmesini öngören hiçbir planı kabul etmeyeceklerini ilan etti. Lavrov, Gürcistan'ın bir daha bölgede güç kullanmayacağına dair bağlayıcılığı olan bir anlaşma imzalamasını istedi. Rus bakan ülkesinin Saakaşvili'ye güvenmediğini, Gürci liderin istifasının herkes için daha iyi olacağını söyledi. Bu arada, siviller için acil yardım malzemesi taşıyan ilk uçak ise Gürcistan'a vardı. BM Mülteci Örgütü 34 ton çadır, battaniye ve mutfak malzemesi taşıyan uçağının, Dubai'deki lojistik merkezinden havalanarak Gürcistan'a gittiğini açıkladı.

Baltık liderler Tiflis'te Polonya Devlet Başkanı Lech Kaczynski ve Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, Estonya Devlet Başkanı Toomas Hendrik Ilves, Litvanya Devlet Başkanı Valdas Adamkus ve Başbakanı Ivars Godmanis, Letonya Devlet Başkanı Valdis Zatlers, Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yuşçenko Gürcistan'a Rusya karşısında destek vermek için Tiflis'e geçtiler. Halka seslenen Kaczyinski, 'Rusya sözünü geçirmeye çalışıyor. Artık Rus egemenliğinin zamanı geçti' dedi.

Polonya Devlet Başkanı Lech Kaczynski, Rusya ve Gürcistan arasındaki barış planını eleştirdi. İngiltere de, Rusya'nın Gürcistan'a girmesini 'küstahça bir saldırganlık' olarak nitelendirerek kınadı ve 'Rusya, uluslararası sorumluluklarını yerine getirmezse bunun siyasi sonuçlarına katlanır' ifadesini kullandı. Öte yandan AB Konseyinin Dışişleri Bakanları düzeyinde bugün yapacağı toplantıda Rusya'ya karşı simgesel eylem üzerinde durulacağı bildirildi.

Son gelişmeler sonrası NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer Gürcistan'ın gelecekte ittifaka üye olacağına inandıklarını söylerken; İtalya Dışişleri Bakanı Franco Frattini Gürcistan'ın NATO üyesi olma çabalarının ağır yara aldığını belirtti.

BP boru hattını kapadı İngiliz petrol şirketi BP de, güvenlik sorunu nedeniyle, Gürcistan'dan geçen bir boru hattını kapattığını açıkladı. Boru hattı, Orta Asya'dan Karadeniz kıyısındaki Gürcü limanı Supsa'ya petrol taşıyordu. Daha önce Rus uçaklarının Gürcistan'daki petrol botu hatlarını bombaladığı yönünde haberler yayınlanmıştı. Ancak BP yetkilileri, boru hatlarının hasar gördüğü yönünde bir haber almadıklarını açıkladı. Türkiye üzerinden de geçen Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı HPG saldırısından bu yana kapalı. Gelişmeler petrol fiyatlarını yukarı çekmişti. Gürcistan ise petrol üretmese bile, gerek petrol gerekse de gaz ihracı açısından kilit önedem bir transit ülke. TSHİNVAL / TİFLİS / MOSKOVA

Tiflis: Rus ordusu ilerliyor

Anlaşma planı üstünde uzlaşılmasına rağmen Gürcistan Güvenlik Sekreteri Aleksandır Lomaya, 50 Rus tankının, Güney Osetya'ya sınır kenti Gori'ye girdiğini bildirdi. Lomaya, Gori kentinde Rus tanklarının yanısıra Oset güçlerinin de bulunduğunu belirterek, bölge halkının zor durumda kaldığını ifade etti. Kentte yağmanın da başladığı kaydedilirken, ordunun Tiflis'e doğru harekete geçtiği de öne sürüldü. Abhaz güçlerinin, Gürcistan topraklarına girerek İnguri Nehri üzerindeki köprüye bayrak diktiği belirtildi. Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili, Rusya'yı ateşkesi ihlal etmekle suçlayarak, Rus güçlerinin Gürcistan'daki faaliyetlerini sürdürdüklerini söyledi. Saakaşvili, 'Rus işgal güçleri ateşkese rağmen Gürcistan'daki hareketlerini sürdürüyorlar. Rus tankları hareket halinde, Rus askerleri son derece saldırgan, halkıma yönelik etnik temizliği tamamlamak üzereler' diye konuştu. Gürcistan'da polis, başkent Tiflis'in çıkışını trafiğe kapattı. Moskova ise, 'Gori'de hiçbir Rus askeri veya destek güçleri yok' dedi. Bu arda Rusya Genelkurmay Başkan Yardımcısı Anatoliy Nogovitsin, çatışmalarda 74 Rus askerinin öldüğünü, 171 askerin yaralandığını ve 19 askerin kayıp olduğunu kaydetti. Gürcistan ise, Rusya ile çatışmalarda Gürcistan tarafında çoğu sivil 175 kişinin öldüğünü bildirdi. Gürcistan Dışişleri Bakanlığı, 'Güney Osetyalı ayrılıkçılar, Gori bölgesindeki Disevi köyüne girdiler ve evleri yakarak, yerli Gürcü halka saldırarak etnik temizlik yaptılar. Rus güçleri buna seyirci kaldı ve engellemedi' açıklamsı da yaptı.

Savaş nedeniyle Gürcistan'da onbinlerce kişi, Türkiye'nin çeşitli kentlerinde de yüzlerce kişi Rusya'yı protesto ederken, İstanbul_Harbiye'deki Gürcistan Konsolosluğu önünde toplanan bir grup da Saakaşvili'yi Hitler'e benzeten afişler taşıyarak eylem yaptı.

Mültecilerin durumu

Ateşkesin ardından gözler Gürcü birliklerinin Tshinvali'ye girmesinin ardından Rusya'ya akın eden mültecilerin durumuna çevrildi. Rusya'nın Vladikavkaz kenti yakınlarında bulunan Güney Osetyalı mültecilerin geri dönüşüne ilişkin çalışmaların başlatılmasına rağmen, Güney Osetya'dan yeni mültecilerin bölgeye geldiği bildirildi. Mültecilerden bazılarının çatışmalar yüzünden aç ve susuz bir şekilde sığınaklarda saklandıkları için çeşitli sağlık sorunlarının ortaya çıktığı, bu kişilerin Vladikavkaz'daki hastanelerde ve Moskova'dan gönderilen seyyar hastanelerde tedavi altına alındığı bildirildi.

Şevardnadze: Hatalı

Gürcistan'ın eski Cumhurbaşkanı Eduard Şevardnadze, Gürcistan'ın yeterli hazırlık yapmadan Güney Osetya'ya girmesinin 'büyük bir hata' olduğunu söyledi. Şevardnadze, Alman Bild Gazetesi'ne verdiği demeçte, 2004 yılında ABD darbesi sayesinde iktidara gelen Saakaşvili hakkındaki düşüncesini doğrudan açıklamak istemedi. Şevardnadze, 'Zor zamanlarda, muhalefetin cumhurbaşkanının arkasında birleşmesi ve ona saldırmaması geleneğimiz var. Ama Gürcistan'ın böyle hazırlıksız şekilde Tshinvali'ye girmemesi gerekiyordu. Bu büyük bir hataydı' dedi. Sovyet döneminde dışişleri bakanlığı yapan Şevardnadze, göstericilerin üstüne ordu ve polisi salmaktansa koltuğu ABD zoruyla Saakaşvili'ye bırakmıştı.

gundemonline