'Herkes Kürtçe'nin birliği için çalışmalı'

14 Mayıs'ın Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK) tarafından 'Kürt Dil Bayramı' olarak ilan edilmesi, Federal Kürdistan Bölgesi aydınları tarafından da olumlu karşılandı. Kürt dilini Kürt kimliği olarak değerlendiren aydınlar, herkesin Kürt diline sahip çıkması ve gelişimi için çaba göstermesi gerektiğine dikkat çekti. Latin alfabesinin Kürtçe'ye daha uygun olduğunu dile getiren aydınlar, bu alfabenin en kısa sürede kullanılmaya başlanması gerektiğini söyledi. Aydınlar Kürtçe'ye ilişkin çalışmaları nedeniyle ajansımız DİHA'ya da teşekkür etti.

14 Mayıs'ın Kürdistan Ulusal Kongresi (KNK) tarafından 'Kürt Dil Bayramı' olarak ilan edilmesi ardından, Kürtlerin yaşadığı tüm bölgelerde kutlanmaya başlandı. Federal Kürdistan Bölgesi'nde de 14 Mayıs 'Kürt Dili Bayramı', olumlu karşılandı. Tüm Kürtlerin bayramını kutlayan aydınlar, konuya ilişkin görüşlerini DİHA'ya açıkladı. Yıllardır Kürt dilinin standartlaştırılması yönünde çalışma yürüttüğünü kaydeden Mamoste Mihemed Osman, konuya ilişkin kitap yazdığını belirtti.

'Kürtçe Kürtlerin kimliğidir'

Dilin uluslar açısından önemine değinen Osman, 'Bu nedenle de Kürtçe, tüm Kürtlerin kimliğidir. Tüm çabalarımızı Kürtçe'nin gelişimi için harcamalıyız. Dilimiz Kürtçe'de şu an bazı sorunlar yaşanıyor. Bunların başında da farklı lehçeler geliyor. Bu sorunun çözülmesi gerekiyor. Benzer lehçelerin bir araya getirilerek Kürt dilinin içinde birliğin sağlanması kaçınılmazdır. Bu sağlandıktan sonra da Kürtçe, yazı, resmiyet ve iletişim dili olarak kullanılmalıdır. Bu alanlarda ilerleme sağlandığı taktirde, Kürtçe ve ortak dil birliği, daha da gelişir. Kürtçe'nin standartlaştırılması için herşeyden önce hükümete bağlı kurumlar çalışma başlatmalıdır' diye konuştu.

'Dil birliği için her çalışma kutsal ve ulusaldır'

Federal Kürdistan Bölgesi Hükümeti'nin Kürtçe'ye yaklaşımını değerlendiren Osman, Kürt dili lehçelerinin birbirinden çok farklı olduğunu, fakat hükümetin bunun ortadan kaldırılması yönünde fazla bir şey yapmadığını söyledi. Osman, 'Duhok'ta Sağlık Bakanlığı için 'Wezareta Tenduristiyê' denirken, Hewlêr'de 'Wezareta Saxlemiyê' diye adlandırılıyor. Bu ayrımın ortadan kaldırılması lazım. Kürt dilinin birliği için yürütülen her çalışma, kutsal ve ulusaldır' dedi.

'Latin alfabesi Kürtçe'ye daha uygun'

Kürtler tarafından kullanılan farklı alfabelere değinen Osman, Kürtlerin çoğunun latin harflerini kullandığını belirtti. Osman, şunları söyledi: 'Üstelik Latin harfler, Kürtçe'ye daha uygun ve Kürt dilinin görevlerini iyi bir şekilde yerine getiriyor. Çünkü bu alfabe Kürtçe'nin tüm lehçeleri için kullanılıyor ve daha uygun. Latin alfabesinin kullanılması, tüm lehçeler arasında bir standartlaşmayı da beraberinde getirecektir. Latin harflerin kullanımı ve lehçeler arası birlik, dilin standartlaşması için de bir zemin hazırlayacaktır.'

'Kürtçe bizim baş tacımızdır'

Kendisinin de bu konuyla yakından ilgilendiğini ve bu yönlü çalışmalar yürüttüğünü aktaran Osman, sorani lehçesi ve Latin harflerin kullanımı konusunda bir kitap hazırladığını söyledi. Kitabının baskısının Aydınlanma Bakanlığı tarafından yapıldığını kaydeden Osman, 'Bu kitabın dağıtımı yapıldı. Kürt dilinin sorunları vc bu konuda yaşanan eksikliklere ilişkin de bir kitap yazdım. Kürtçe'nin lehçeleri arasındaki mesafeyi anlattım kitabımda. Hepimiz Kürçe için çaba sarfetmeliyiz. Kürtçe bizim baş tacımızdır' diye konuştu.

'Tüm Kürlerin konuşabileceği bir dil geliştirmeliyiz'

Tarihçi ve aynı zamanda şair olan Abdulxaliq Sersam da Kürtlerin önündeki en büyük sorunun Kürt dili olduğunun altını çizerek, şunları dile getirdi: 'Dil, herşeyin temelidir. Ulusları ulus yapan, dildir. Ortak ve zengin bir dile sahip bir millet, asla yok olmaz. Tüm aydınların, Kürt dili için çalışma yürütmesini umut ediyorum. Diyarbakır, Hewlêr, Mahabad ve tüm Kürdistan'ın konuşabileceği bir dil geliştirmeliyiz. Tüm Kürtlerin birbirinin lehçesini anlamasını istiyorum. Bizler, bu toprakların en kadim halklarındanız. Şikefta Şarevaniyê'de Kürtlere ilişkin 75 bin yıl öncesine ait belgeler ortaya çıkarılmış. Bu da bizim bu topraklardaki köklü geçmişimizi gösteriyor.'

'Lehçelerini bir araya getirmeliyiz'

14 Mayıs Kürt Dili Bayramı'na ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Sersam, Kürtçe'nin büyük bir sözlüğe ihtiyacı olduğuna dikkat çekti. Sersam, 'Tüm halk birleşik bir dilde edebiyat çalışması yürütüyor. En kısa sürede bu çalışmayı yürütmeliyiz. Kürt dilinin birbirine benzeyen lehçelerini bir araya getirmeliyiz. Bu lehçe ve şivelerden mevcut kelimeleri sözlüğümüze eklemeliyiz. Lehçeler dışında birçok da şive var. Bunları birleşik sözlüğe eklersek, zenginlik ve standartlaştırma yönünde bir ilerleme sağlarız. Bu, büyük Kürdistan'ın da temel şartıdır ve herkes faydalanabilecektir' dedi.

DİHA'ya teşekkür

Kürt dilinin birliği yönündeki çalışmalara da değinen Sersam, 'Basım yayın kuruluşlarının birleşik dilin geliştirilmesine ilişkin kitaplar basarak dağıtması gerektiyor. Lehçeler farklı olabilir. Ama anlaşabileceğimiz ortak bir dilin olması gerekiyor' diye konuştu.

Kürt diline ilişkin çalışmalarımız nedeniyle ajansımıza teşekkürlerini sunan Sersam, 'DİHA'ya, Kürt dilinin korunması ve geliştirilmesi yönündeki çalışmalarından ötürü teşekkür ediyorum. Bu çalışmalarınız, Kürtçe için bir adım niteliğindedir. Herkes DİHA çalışanları gibi, Kürt dilinin ve ulusal bilincin gelişimi için çalışmalıdır. DİHA aracılığıyla tüm soran gençlerine, birleşik dili öğrenmeleri çağrısı yapmak istiyorum' dedi.

DİHA