Bitlis’i konu alan bir yazı çalışması için  Bitlis’le ilgili ne bulsam topluyorum bu günlerde.  Bana ulaşan kitaplardan bazıları  Mehmet TÖREHAN SERDAR isimli bir öğretim görevlisine ait.  Bu zat, kısa özgeçmişine bakılırsa, Bitlis’li biri.  12 Eylül’ün öğretmenlerinden.  Tarih ve kültür alanında bir çok  “Eser”in olduğunu iddia etmiş. 
 

Bu “eser”lerden ikisini okudum.  Bunlarla ilgili yazmamak için kendimi ne kadar zorladıysam da , bu zaptedilmez isteğin önüne geçemedim.
 

 “Bitlis (1915-1916) Tehcir-göç-işgallere kurtuluş” adlı kitabında, Bitlis ve çevresindeki Ermenileri, Rus işgalini ve isyanları anlatmış.  Resmi tarihin görüş ve söylemlerini az çok bildiğim için anlattıkları beni fazla şaşırtmadı.  Ama bu zaten bazı tespitleri, resmi tarihin ötesinde, kin ve öfkenin, kendini kabul ettirmenin, küfürle övgü ve ödül kazanacağına olan inancın dayanılmaz çekiciliğiyle kuşatılmış olduğunu görünce bazı şeyleri söylemek kaçınılmaz oldu.
 

Bu zat’a göre, Bitlis’te ve Kürtlerin yaşadığı coğrafyada Kürt diye bir halk yok. Ermeniler ise, tüm yaşadıkları trajediyi hak etmişler. Kitabın bir bölümünde yine bir başka kitabından alıntılayarak Ermenilerin sürekli göçe tabi tutulma nedenlerini şöyle sıralamış:
 “-Ermenilerin paraya ve servete düşkünlükleri…
  -Ermenilerin maceraperest  bir ruha sahip olmaları.
 -Ermenilerin tarih boyunca hamilerine karşı, ihanet içinde bulunmaları.
 -Ermenilerin içlerinde insan sevgisinin olmaması, bu sevginin yerini menfaatin alması…”

 Tüm bunların Ermeni tarihine yön vermiş olduğunu iddia ediyor.
 Bu değerlendirmeyi yapan bir tarihçi. Aynı zamanda bir öğretim görevlisi. Yani akademik bir unvandan söz ediyoruz; bilimi, olguyu esas alan insanlardan…
 Şu bir gerçek. Tarihin kimler tarafından yazıldığı her zaman önemli olmuştur. Ama bir halkı, onun tarihini psikolojik veya duygusal özellikleriyle izah etmek galiba tarihte ilk kez yapılıyor. Kaldı ki bu özellikleri bir halka mal etmek, ne sosyolojik, ne de psikolojik bir izah sayılır. Ermeniler için “insan sevgisinden mahrum olduklarını” iddiası, sadece bir deli saçması değil, aynı zamanda egemen otoritenin bir tür yalan zehirlenmesidir. Delilik sınırına böyle varılabilir. 12 Eylül’ün yüzlerce profesörü , kızılaydan eşya dağıtır gibi  diploma dağıttığını biliyoruz. Bakkaldan diploma alıp prof. olanların birkaç kuşağı dumura uğrattıkları da artık sır değil.  Ama asıl şaşırtıcı olan, deşifre olmuş resmi tarihin, psikolojik refleksin, artık gülünç kaçan inkâr ve yalanın hâlâ sürdürülüyor olmasıdır.  Bir öğretim görevlisinin bir halk için böyle olur olmaz tespitlerde bulunmasını hangi bilimsellikle, hangi sosyolojik tahlille açıklayacağız. Buna Akademik unvana sahip olan bir başka prof. neden karşı koymaz.  Saçmalamanın böyle sınırsız olmasının kime ne faydası var.  Yazarın kitabında sık sık Ermenilerden  kâfir diye söz etmesi ya da tecavüzcü demesi neden bilim insanlarını rahatsız etmez.  Böyle bir meslektaşla aynı unvanı taşımak, neden rahatsız  edici olmaz. Böyle birine nasıl tarih ve kültür adamı denir.  Bu sorulara elbette yanıt bulunmalıdır.  Daha da önemlisi Bitlis’li olan bu zat’ın Kürtleri inkâr etmesidir.
 

Yazar “Mevlana Ăşık Şükrî-i  Bitlisi” adlı kitabında  Şükri-i Bitlisi’nin  şiirlerini irdeliyor.  Şair bir yerde “… Arabi söylerem veli Kürdüm..” der. Bu  “Kürt”  sözcüğü yazarın kanına dokunmuş olacak ki hemen sayfanın altına not düşmüş:
 

“Kürt kelimesi ile tanımlanan toplumun ilk nüvesi Kürt adlı Türk kabilesi teşkil etmiş olabilir. Ancak bu gün karşımıza Kürt diye çıkan toplumun içerisinde daha bir çok Türk aşireti vardır ki,  bu genel isim altında toplanmışlardır… Kürt isimli Türk asıllı kabile Türklerinin…” diye devam ediyor.
 Son satırı birkaç kez okudum “Kürt isimli Türk asıllı kabile Türklerinin…”  Bu nasıl bir tanım anlayabilmiş değilim.  Herhalde Ermenilerin insan sevgisinden yoksun oldukları iddiası kadar absürd, kin ve öfkeyle perdelenmiş, resmi ideolojinin ve otoritenin övgüsünü almaya endeksli  bir başka saçma yorum olamaz.
 

İnkârın yada hasımlarını küfürle itham ederek duygularını tatmin etmenin bir iz düşümü olan bu ifadeler, herhalde kendilerine de komik geliyordur.
 

Zira Kürtlerin varlığı artık bu kadar gözü kara şekilde inkâr edilmiyor. Türkiye kamuoyu Hrant’ları  tanıdıktan sonra, Ermenilerin insan sevgisinden yoksun olduğu iddiasına itibar etmiyor.Tüm bunlara rağmen hâla Ermenileri küfürle, Kürtleri inkârla izah eden çıkıyorsa, oraya kara bir cahil diyeceğiz, yada kendini başkasında izah eden bir aymaz.
 

Kim nasıl yorumlar bunu bilemeyiz. Ama şunu biliyoruz. Bu bayatlamış akıl dışı tezler, ne toplum nezdinde, ne de siyasi otoritelerce artık itibar görmüyor.  Çünkü dünya değişiyor. İnkârın imkânsızlaştığı bir çağdayız.  Şimdilerde neredeyse yüzyıllık inkâr politikası inkâr ediliyor. Bu durum inkâr sisteminin bekçileri için, özellikle de dalkavukları için hazmı zor bir gelişme ama sindirmek zorunda kalacaklar, başka çareleri yok.
 

Türklerin güzel bir atasözünde söylendiği gibi , “Geçti Bor’un pazarı, sür eşeği Niğde’ye”…
                                         

  Bingöl M Tipi Kapalı Cezaevi