Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM), 12 Eylül 1982 darbesinin izlerini taşıyan Türkiye Anayasası’nın bir bütün olarak yeniden ele alınarak sivil bir anayasa hazırlanmasını istedi.

AKPM bugün saat 12’de başladığı "Türkiye'de Demokratik Kurumların İşleyişi" raporuna dair başlattığı tartışmaların yoğunluğundan dolayı saat 15’e sarktı.

Anayasa Mahkemesi tarafından AKP karşı açılan kapatma davası ekseninde hazırlanan raporda bu hususta duydukları endişe dile getirilirken DTP’ye karşı açılan kapatma davasına atıfta bulunmaması dikkat çekiyor. Rapor Kuvvetler ayrılığı ilkesinin önemine vurgu yapılan karar tasarısında, Türkiye'deki bütün devlet kurumlarına, "birbirlerinin yetki alanına saygı göstermeleri ve Türkiye'nin modern bir demokrasiye kavuşması için yapılmasına ihtiyaç duyulan siyasi ve ekonomik reform çabalarına katılmaları" çağrısında bulunuluyor.

Raporun karar tasarısı bölümünde “12 Eylül 1982 askeri darbesinin izlerini taşıyan anayasanın bir bütünen yeniden ele alınarak insan haklarına, Venedik komisyonunu esprisine uygun sivil bir anayasa her zamankinden daha fazla kaçınılmaz hale gelmiştir” talebi yer alıyor.

Türkiye'de hükümetin yeni bir anayasa yapma çalışmalarına atıfta bulunulan tasarıda, Avrupa standartlarına uygun, temel hak ve özgürlüklerle insan haklarının korunmasının yeni sivil anayasanın ana merkezini oluşturması da isteniyor. AKPM Hıristiyan demokrat grup başkanı Luc Van den Brand tarafından hazırlanan rapor "Türkiye için izleme süreci mekanizması gerekirse gözden geçirilsin" önerisinde bulunuyor.

Raporda AKPM olarak 2004 yılında Türkiye'ye uygulanan monitoring (denetim) sürecinin denetim-sonrası süreç olarak kararlaştırıldığında Türk heyetinin de onayı ile 12 maddenin kabul edildiği ve bunların yerine getirilmediği hatırlatılması yapılıyor. Söz konusu 12 madde içinde Türkiye’de merkezi idarenin bölgelere kaydırılması, askerlerin siyasetin kontrolüne girmesi, zorunlu askerlik yerine vicdani ret hakkının tanınması, azınlık haklarının kabul edilmesi, siyasi partiler yasasının değiştirilmesi, Türkçeden başka ana dil eğitimine imkan tanınması, var olan yüzde 10 seçim barajının düşülmesi gibi talepler yer alıyordu. Rapordaki karar tasarısının genel kurulda görüşüldükten sonra oylanması bekleniyor.

PNA